Cách đây tròn 80 năm, ngày 6/1/1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã diễn ra trên phạm vi cả nước. Đây là sự kiện chính trị – pháp lý có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử dân tộc, mở ra thời kỳ xây dựng Nhà nước dân chủ nhân dân, khẳng định quyền làm chủ của Nhân dân Việt Nam.
Cuộc Tổng tuyển cử được tổ chức trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chính quyền cách mạng non trẻ phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, với tầm nhìn chiến lược và tư duy dân chủ sâu sắc, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quyết định tổ chức Tổng tuyển cử để Nhân dân trực tiếp bầu ra cơ quan đại biểu cao nhất của mình – Quốc hội. Kết quả Tổng tuyển cử đã hình thành Quốc hội khóa I, đặt nền móng cho việc xây dựng bộ máy nhà nước hợp hiến, hợp pháp, thể hiện rõ nguyên tắc “tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân”.
Một giá trị nổi bật của cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 là lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, quyền công dân được khẳng định đầy đủ và bình đẳng. Mọi công dân Việt Nam, không phân biệt giới tính, giai cấp, tôn giáo, trình độ học vấn hay hoàn cảnh xã hội đều có quyền bầu cử và ứng cử. Mỗi lá phiếu của cử tri đều có giá trị ngang nhau, thể hiện bản chất dân chủ, tiến bộ và nhân văn của Nhà nước Việt Nam mới.
Thành công của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền cách mạng, mà còn tạo động lực tinh thần to lớn cho sự nghiệp bảo vệ nền độc lập dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước. Đồng thời, cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 đã đặt nền móng cho mô hình, quy trình bầu cử ở Việt Nam, tạo tiền đề cho các cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp trong suốt 80 năm qua.
Phát huy những giá trị lịch sử đó, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới sẽ được tổ chức vào ngày 15/3/2026 trên phạm vi cả nước. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân, đồng thời là dịp để cử tri cả nước trực tiếp lựa chọn những người tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, uy tín, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân tham gia quyết định các vấn đề trọng đại của quốc gia và địa phương.
Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đại hội XIV đã xác định rõ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam tinh gọn, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; phát huy mạnh mẽ dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của Nhân dân. Việc tổ chức thành công bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp là bước cụ thể hóa quan trọng nhằm đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống.
Đặc biệt, cuộc bầu cử năm 2026 được tổ chức trong điều kiện cả nước đang triển khai mạnh mẽ mô hình tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu quả, với việc thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính theo chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đây là bước đi chiến lược nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tinh giản bộ máy, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tạo không gian phát triển mới cho các địa phương và cho cả nền kinh tế.
Thông qua bầu cử, bộ máy chính quyền các cấp tiếp tục được kiện toàn, bảo đảm sự vận hành thông suốt, đồng bộ của mô hình chính quyền mới; đồng thời nâng cao vai trò, trách nhiệm của cơ quan dân cử trong việc quyết định và giám sát các vấn đề phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở.
Phát huy truyền thống vẻ vang của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946, mỗi cử tri hôm nay tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm công dân, tích cực tham gia bầu cử với đầy đủ ý thức chính trị và pháp luật. Mỗi lá phiếu không chỉ là quyền và nghĩa vụ của công dân, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp ngày 15/3/2026 vì vậy không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, mà còn là dấu mốc thể hiện niềm tin, khát vọng và trách nhiệm của Nhân dân đối với sự nghiệp đổi mới, phát triển và hội nhập quốc tế của Việt Nam trong thời kỳ mới.
